Μειωμένος ΦΠΑ στα νησιά: Σε ποια νησιά ισχύει και ποιοι είναι οι συντελεστές

Τι είναι ο μειωμένος ΦΠΑ στα νησιά;

Ο μειωμένος ΦΠΑ στα νησιά ουσιαστικά είναι ένα ειδικό φορολογικό καθεστώς που εφαρμόζεται σε συγκεκριμένες περιοχές της Ελλάδας, με στόχο τη στήριξη των τοπικών οικονομιών και την αντιστάθμιση του αυξημένου κόστους μεταφοράς και διαβίωσης. Λογικό.

Πρακτικά, αυτό μεταφράζεται ότι οι βασικοί συντελεστές ΦΠΑ μειώνονται κατά 30% σε σχέση με αυτούς που ισχύουν στην υπόλοιπη ηπειρωτική χώρα. Έτσι, αντί για τους κλασικούς συντελεστές 24%, 13% και 6%, που έχουμε καλύψει επαρκώς στο site μας εφαρμόζονται χαμηλότεροι συντελεστές στα νησιά που έχουν μπει στο συγκεκριμένο καθεστώς.

Αυτό το μέτρο επηρεάζει τόσο τις επιχειρήσεις αλλά και τους καταναλωτές, καθώς πάμε σε χαμηλότερες τελικές τιμές σε προϊόντα και υπηρεσίες.

Ποιοι είναι οι συντελεστές ΦΠΑ στα νησιά

Για να το ξεκαθαρσίουμε οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ είναι οι εξής:

• 17% αντί για 24% (κανονικός συντελεστής)
• 9% αντί για 13% (μειωμένος συντελεστής)
• 4% αντί για 6% (υπερμειωμένος συντελεστής)

Και φυσικά για πιο ακριβείς υπολογισμούς, μπορείς να χρησιμοποιήσεις έναν online υπολογιστή ΦΠΑ ώστε να δεις άμεσα τις διαφορές ανά συντελεστή.

Οι συντελεστές αυτοί εφαρμόζονται ανάλογα με το είδος των αγαθών ή υπηρεσιών, όπως συμβαίνει και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Πάμε να δούμε παραδείγματα:

• Ο κανονικός συντελεστής αφορά τα περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες
• Ο μειωμένος αφορά τρόφιμα, εστίαση και τουρισμό
• Ο υπερμειωμένος αφορά βασικά αγαθά, όπως βιβλία και φάρμακα

Το να γίνει σωστή κατανόηση των παραπάνω είναι σημαντικό για τον κάθε επαγγελματία, καθώς επηρεάζει άμεσα την τιμολόγηση και τη φορολογική συμμόρφωση.

Σε ποια νησιά ισχύει

Το καθεστώς μειωμένου ΦΠΑ δεν ισχύει σε όλα τα ελληνικά νησιά (αλλοίμονο), αλλά μόνο σε συγκεκριμένες περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως ευάλωτες λόγω γεωγραφικών και οικονομικών συνθηκών.

Για το 2026, ο μειωμένος ΦΠΑ εφαρμόζεται στα εξής νησιά:

• Λέσβος
• Χίος
• Σάμος
• Κως
• Λέρος

Στα νησιά αυτά υπάρχει το ειδικό καθεστώς κυρίως λόγω των ιδιαίτερων και πιο σκληρών συνθηκών που αντιμετωπίζουν, όπως το μεταναστευτικό και η απόσταση από την ηπειρωτική Ελλάδα.

Πότε εφαρμόζεται

Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία που πρέπει να καταλάβει κανείς είναι ότι ο μειωμένος ΦΠΑ δεν εφαρμόζεται αυτόματα σε κάθε συναλλαγή που σχετίζεται με τα νησιά.

Για να ισχύει, πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις:

• Η επιχείρηση πρέπει να έχει έδρα ή μόνιμη εγκατάσταση στο συγκεκριμένο νησί
• Η συναλλαγή πρέπει να πραγματοποιείται εντός του νησιού
• Τα αγαθά ή οι υπηρεσίες να παρέχονται και να καταναλώνονται εκεί

Για παράδειγμα, αν μια επιχείρηση με έδρα στην Αθήνα πουλά προϊόντα σε πελάτη στη Λέσβο, δεν εφαρμόζεται απαραίτητα ο μειωμένος ΦΠΑ. Αντίθετα, αν η πώληση γίνεται από επιχείρηση που εδρεύει στη Λέσβο, τότε ναι μπορεί να ισχύει το μειωμένο καθεστώς.

Σε αυτό το σημείο παίζεται συχνά πυκνά μια σύγχυση, γι’ αυτό είναι καλό να εξετάζεται κάθε περίπτωση ξεχωριστά.

Παραδείγματα υπολογισμού

Ας δούμε μερικά απλά παραδείγματα για να κατανοήσουμε καλύτερα τη διαφορά:

• Προϊόν αξίας 100€ με κανονικό ΦΠΑ 24% → τελική τιμή 124€
• Το ίδιο προϊόν σε νησί με ΦΠΑ 17% → τελική τιμή 117€

Η διαφορά είναι σημαντική, ειδικά σε μεγάλες συναλλαγές ή σε επιχειρήσεις με υψηλό όγκο πωλήσεων.

Αντίστοιχα:

• Υπηρεσία εστίασης 100€ με ΦΠΑ 13% → 113€
• Σε νησί με ΦΠΑ 9% → 109€

Συχνές ερωτήσεις